W ostatnich latach zauważono gwałtowny wzrost zainteresowania badaniami nad potencjałem LSD, psylocybiny, DMT i MDMA w leczeniu ciężkich zaburzeń psychicznych. Te substancje są wykorzystywane w terapiach zmieniających percepcję, nastrój i procesy myślowe, co stanowi pożądany efekt terapeutyczny w przypadkach, gdy klasyczna farmakologia nie przynosi oczekiwanych rezultatów lub obarczona jest skutkami ubocznymi, które pacjenci trudno akceptują, albo wdrażanie leczenia trwa zbyt długo.

Leczenie chorób psychicznych jest obecnie jednym z priorytetów w krajach Unii Europejskiej. Dane pokazują, że problem ten dotyka więcej niż jedną szóstą populacji UE. Obecnie roczny koszt leczenia wynosi ponad 600 miliardów euro, co stanowi ponad 4% PKB. Przewlekła depresja dotyka 32 milionów ludzi (7%), z których większość nie reaguje na dostępne leki. Z kolei zespół stresu pourazowego dotyka 8 milionów Europejczyków.

W Polsce psychodeliki są uznawane za substancję zakazane za które grożą surowe kary a nawet pozbawienie wolności jednak nie jest to identyczne w każdym państwie a niektóre dążą do tego aby psychodeliki, które wspomagają leczenie zespołu stresu pourazowego oraz depresji stały się legalne aby wspomóc dane choroby.

Kara za posiadanie substancji psychodelicznych w Polsce

Sankcje za posiadanie narkotyków określa artykuł 62 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Zgodnie z tym przepisem, osoba posiadająca środki odurzające lub substancje psychotropowe wbrew przepisom podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. W przypadku posiadania większej ilości narkotyków, sprawcy grozi nawet kara 10 lat pozbawienia wolności. W przypadku posiadania mniejszej ilości, osoba ta może podlegać karze grzywny, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku.

Warto zaznaczyć, co zgodnie z prawem uważane jest za środki odurzające. Definicję takich substancji zawiera art. 4 pkt 26 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W tym przepisie znajdują się pochodne substancji naturalnych i narkotyki syntetyczne. Z kolei definicja substancji psychotropowych jest zawarta w art. 4 pkt 25 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W praktyce prowadzonych postępowań karnych najczęściej dotyczą marihuany, amfetaminy, kokainy, ecstasy, LSD i innych podobnych substancji.

Państwa, które wyprowadzają psychodeliki do terapii chorób psychicznych.

USA – W 2018 roku amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) przyznała psylocybinie status „przełomowego leku” w leczeniu depresji. Dzięki temu leki, które wykazują znaczący potencjał w leczeniu poważnych lub zagrażających życiu chorób, mogą być przyspieszone w procesie opracowywania i recenzowania. Kolejnym ważnym krokiem było zakończenie przez MAPS – stowarzyszenie non-profit ds. badań nad psychodelikami, drugiej fazy trzeciego badania nad MDMA jako substancji leczniczej stosowanej na zespół stresu pourazowego w listopadzie 2022 roku. Ten etap jest powszechnie uważany za ostatnią przeszkodę do pokonania przed złożeniem wniosku o zgodę na dopuszczenie przez Amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA). Kilka miast w Stanach Zjednoczonych, takich jak Denver czy Oakland, usunęło je z listy substancji zakazanych, co oznacza, że osoby zatrzymane z posiadaniem niewielkich ilości tych substancji nie będą już karane. W styczniu tego roku w stanie Oregon rozpoczął się program psylocybinowy, który umożliwia osobom powyżej 21 roku życia wzięcie udziału w terapii psychodelicznej. Prawodawcy w kolejnych 21 stanach wprowadzili projekty ustaw związanych z psychodelikami.

Australia – Decyzja australijskiego rządu, uznająca dwie substancje psychodeliczne za potencjalnie ratujące życie, szybko obiegła cały świat. Australian Therapeutic Goods Administration (TGA) umożliwiła psychiatrom przepisywanie psylocybiny i MDMA na zespół stresu pourazowego (PTSD) i depresję lekooporną już od lipca tego roku. Co więcej, ta decyzja została ogłoszona wraz z informacją o podpisaniu przez Uniwersytet Swinburne umowy na badania kliniczne o wartości 5 milionów USD z firmą Woke Pharmaceuticals, dotyczących psilocybiny jako potencjalnego leku na depresję lekooporną – to największe badanie naukowe tego typu w Australii.

Zmiana podejścia do psychodelików jest widoczna na całym świecie, a nie tylko w wybranych krajach. W Szwajcarii, Kanadzie i Izraelu organy regulacyjne zezwalają na stosowanie niektórych psychodelików przez klinicystów w określonych okolicznościach u pacjentów z ciężkimi schorzeniami, a na Jamajce i w Kostaryce już funkcjonują legalne kliniki psylocybiny. W Wielkiej Brytanii badania nad psychodelikami są nagradzane rządowym Paszportem Innowacji w ramach programu Innovative Licensing and Access Pathway (ILAP).